BÀI VIẾT

Vì sao bị bướu cổ

Bướu cổ có nghĩa đơn giản là cái cục, cái u ở nơi cổ. Thật ra trên phương diện y khoa nó là cái bướu của tuyến giáp trạng, khi nuốt thấy chạy lên chay xuống theo trục giữa của cổ. Nên theo Giáo sư T.S Nguyễn Khánh Dư gọi là “Bướu Giáp”.


1. Có các loại bướu cổ như sau:
- Ung thư: Tức là bướu cổ “ác tính”.
- Bướu cổ “địa phương” thường ở các vùng cao thiếu iốt.
- Bướu cổ đơn thuần, lan tỏa, hay đóng cục như hạt (nếu một cục gọi là” nhân”, nếu nhiều gọi là “đa nhân”).
- Bướu cổ” độc”tức là cường giáp nếu nhẹ, bướu Ba-zơ-đô, nếu đủ một hội chứng lâm sàng nặng, nếu chỉ là một hay nhiều u tuyến độc là bệnh Plummer.
- Viêm tuyến giáp (thường không do vi trùng).
- Chúng tôi không đề cập đến các u ở vùng cổ ngoài tuyến giáp như u giáp móng, u nang cung mang, u hạch…
2. Các lý do:
Vì sao bị bướu cổ? Và làm thế nào để khỏi bướu cổ đối với người chưa bị, và khỏi tái phát đối với người đã mổ? Muốn vậy phải đi sâu vào căn nguyên của bệnh.
a) Ung thư:
Lý do chính là một số hóa chất và tia xạ được đưa vào cơ thể xuyên qua ăn uống, nghề nghiệp, tai nạn … Đang có một số nghiên cứu về di truyền, mật mã AND ở các “gien” bị rối loạn do bẩn sinh hay hư hỏng do tác dụng của hóa chất, chất phóng xạ, và các cơ thể khác…
b) Bướu cổ cường giáp (hay bướu độc,bướu ba-zơ-đô)
Lý do chính là vì bức xúc, tổn thương tâm thần, lo âu, cực khổ.Muốn khỏi bệnh thì phải giảm lo âu, suy nghĩ, bực bội vì những gì không đáng hay không giải quyết được. Ngoài ra miễn dịch học cũng góp một phần.
Theo định nghĩa của tổ chức y tế thế giới, một người lành mạnh phải đat 3 yếu tố sau:
- Xác thịt không có bệnh.
- Đầu óc, tâm thần không có bệnh.
- Chổ đứng trong xã hội thỏa mái, đúng với năng lực của mình
Mổ xong một bướu cường giáp, ngoài kỹ thuật mổ và theo dõi hậu phẫu bệnh nhân phải tự bảo: “cái cự khổ của mình đã qua, nay phải sống vui vẻ, giảm lo âu suy nghĩ” thì ít bị tái phát hay không bị tái phát, lẽ dĩ nhiên những người thân yêu quanh mình phải gúp vào một phần nữa. Sự ổn định kinh tế trong nước, yếu tố gia đình và xã hội cũng rất quang trọng.
- Bướu cổ nhân hay đa nhân “độc” tức là bệnh Plummer chỉ ở ngay tuyến giáp, mổ xong có thể hết gốc.
c) Riêng viêm tuyến giáp thuộc về hệ các bệnh “tự miễn” là chính, hệ này gồm có gần 30 bệnh, đến nay cơ chế gây bệnh chưa rõ.
Viên tuyến giáp gồm nhiều loại: tiềm ẩn cường giáp hay thiểu giáp, cấp tính hay mãn tính, mềm hay cứng như gỗ …Thể cấp tính diễn biến rõ nét: bướu lớn nhanh, đau nhiều, gây sốt và mệt mỏi, vật vã. Cơ chế gây viêm tuyến giáp chưa được xát định rõ, nhưng hầy như không phải do vi trùng. Một số ít làm mủ do nhiễm trùng thứ phát. Một số ít có thể chuyển qua ung thư.
d) Các bướu cổ đơn thuần:
+ Do thiếu iốt:
Nhất là vùng núi, nơi đó nước uống và thức ăn không chứa đủ số iốt do trôi theo suối, xong ra biển, cần trộn them iốt vào muối hay nước mắm, xì dầu… Hoặc là uống thuốc viên, thuốc nước có iốt, tức là dung dịch lugol để ngăn ngừa bướu phát sinh, hoặc tiêm iốt dầu là Lipiodol (1ml phòng ngừa luôn 2 – 3 năm). Đang có nghiên cứu một loại viên iốt tan dần khi bỏ vào giếng nước. Theo điều tra dịch tể học diện rộng năm 1993; ở Việt Nam có 94% dân số sống trong vùng thiếu iốt, năm 1997 chính phủ đã chi 70 tỉ đồng để trợ giá sản xuất muối trộn iốt, trước mắt cấp miễn phí cho những vùng núi và trung du. Kể từ ngày 1/1/1995 chương trình quốc gia phòng chống bệnh bướu cổ bắt mọi hộ dân dùng muối trộn iốt trong việc nêm thức ăn sau khi đã nấu, theo quyết định số 481/TTg của Thủ tướng Chính phủ kí ngày 8/9/1994. Từ năm 1992, bệnh viện Nội tiết Trung ương được chuyển thành Viện phòng, chống các bệnh do thiếu iốt. Bướu cổ hiền ảnh hưởng nhiều đến sức lao động của người Việt Nam. Riêng bướu cường giáp nhiều nơi chiến tỉ lệ đến 7% trên tổng số bướu cổ (Huyện Củ Chi, Thành Phố Hồ Chí Minh tháng 10/1997). Thụy sĩ là một nước ở vùng núi , thu nhập đầu người thấp 100 lần so với Việt Nam, hiện nay vẩn dùng muối trộn iốt . Ngay tại nước Đức, năm 1997 có đến 15 triệu người mắc bệnh bướu cổ.
Nên hiểu dùng iốt bổ sung dưới nhiều dạng như nói ở trên nhằm mục đích để phòng chứ không phải đê “tiêu” cục bướu đã lồi lên, mặc dầu có một tỷ lệ thấp bướu cổ có thể “gom” lại ít nhiều và khỏi lớn thêm.
+ Do thiếu hóa chất, chất độc ở nước, thức ăn (đặc biệt nguồn gốc từ thực vật) gây khó khăn cho việc sản xuất “hóc môn” (còn gọi là kích thích) ở tuyến giáp.
Ví dụ: nhiều địa phương, nhân dân có tập quán ăn liên tục 3-4 tháng một thức ăn như dưa cải, trái su, sắn, đậu nành, trái bầu, trái bí...Nhiều bệnh khác ngoài bướu cổ cũng do một cơ chế tương tự: người mỹ ăn nhiều chất bơ, chất béo nên mập phì, dễ bị sơ mỡ động mạch và đau tim.
Ví dụ khác: Ta ăn tôm, cua liên tục 5-6 tháng dễ bị chất vôi chất canxi đóng sạn trong thận…Nên thường xuyên thay đổi các thức ăn trải đều ra… Nhiều hóa chất độc có trong nguồn nước, dù chỉ một phần ít nhưng cây cối và độc vật có thể tích lũy dần dần trong cơ thể, có nồng độ cao đến 100-1.000 lần. Ta cứ ăn hoài hoài chuyên một thứ thì bị hại.

NHỮNG BÀI VIẾT KHÁC :
BỆNH BA-ZƠ-ĐÔ (BASEDOW) LÀ GÌ? Bệnh Ba-zơ-đô ( ở các nước Anh , Mỹ còn gọi là bệnh Grave , bệnh Perry). Đó là một hội chứng lâm sàng cường giáp nặng ảnh hưởng gần như trên toàn bộ cơ thể người bệnh, các hệ thống bị bệnh gần như độc lập với nhau. Ví dụ : Bướu cổ rất nhỏ,không nhìn thấy, khó sờ thấy, nhưng mạch nhanh 120 lần phút, người nóng, tay run, mắt lồi, sút cân… Hoặc sau khi mổ xong một số triệu chứng trên giảm hết, nhưng cặp mắt cứ lồi, tim còn loạn nhịp…Xem như di chứng của 1 bệnh tình không được điều trị sớm. xem tiếp....
TẠI SAO NỮ GIỚI BỊ BƯỚU CỔ NHIỀU HƠN NAM GIỚI? Cứ 10 người bị bướu cổ, thì 8-9 là phụ nữ vì 2 lý do sau: xem tiếp....
Lượt truy cập
Đang truy cập :
Lượt truy cập :